InterAffairs

Pn08102020

Last update09:48:30 AM

RUS ENG FR DE PL ESP PT ZH AR

Font Size

SCREEN

Profile

Layout

Menu Style

Cpanel
środa, 13 czerwiec 2018 13:26

Polska proponuje Ukrainie prometeizm

Written by 
Rate this item
(0 votes)

 

Po przewrocie państwowym w 2014 roku na Ukrainie idea polskiego prometeizmu dostała w polskim środowisku eksperckim kolejny impuls. Pod pojęciem prometeizm rozumie się ideologię rozszerzania strefy geopolitycznego, kulturalnego i wojskowo-politycznego wpływu na terytorium byłego Związku Radzieckiego.

Polska w danym przypadku wchodzi w rolę mitycznego Prometeusza, „niosącego wyzwolenie” narodom byłego ZSRR od „rosyjskiego imperializmu”. Korzenie prometeizmu sięgają epoki polskich powstań XVIII-XIX w., jego zadanie maksymalne  – rozbicie Rosji wzdłuż nacjonalnych szwów, zadanie minimalne – podporządkowanie polityki zagranicznej państw postradzieckich Warszawie.

Właściwością, którą wyróżnia się prometeizm, jest wbudowany w niego brak spełnienia. Posiadając wyraźny cel końcowy, prometeizm nigdy nie jest w stanie go osiągnąć, i dlatego zawsze pozostaje niedokończonym i wiecznie aktualnym antyrosyjskim projektem.

Po 2014 roku obiektem usilnych starań polskiego prometeizmu stała się Ukraina. Do tego czasu prometeizm na Ukrainie nie miał szerokiego poparcia na poziomie naukowo-praktycznym czy politycznym. Z kolei teraz ta ideologia jest wspierana przez Kijów na szczeblu państwowym, z zaangażowaniem kręgów naukowo-badawczych i ekspercko-analitycznych.

Świadczą o tym odbywające się na Ukrainie wydarzenia tematyczne, z których najbardziej reprezentatywnym jest miniona międzynarodowa konferencja poświęcona prometeizmowi, pod patronatem Ukraińsko-Polskiego Forum Partnerstwa „Polsko-ukraińska współpraca w ramach ruchu prometejskiego: postaci, wyzwania, wydarzenia”, która odbyła się w ubiegłym miesiącu w Kijowie, a w której uczestniczyli m.in. ambasador Polski na Ukrainie Jan Piekło, dyrektor Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego Jan Malicki i przedstawiciel Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (1).

W Kijowie przyznają, że ideologia prometeizmu nie jest popularna wśród ukraińskiej publiczności i wymaga popularyzacji, co też realizuje się za polskie pieniądze. Od 2011 roku Warszawa zorganizowała szereg międzynarodowych konferencji poświęconych prometeizmowi w Wielkiej Brytanii, Gruzji i na Ukrainie.

Ze strony ukraińskiej propagowanie ideologii prometejskiej jest obowiązkiem Ukraińsko-Polskiego Forum Partnerstwa, po stronie polskiej zajmuje się tym Studium Europy Wschodniej UW (2).

To nie jedyny popularyzator idei prometeizmu w Polsce, ale jeden z niewielu, w których działalności ten projekt zajmuje główne miejsce. Instytucja wydaje czasopisma „Nowy Prometeusz”, „Przegląd Wschodni” i „Pro Georgia”, poświęcony Gruzji i perspektywom rozwoju prometeizmu w regionie kaukaskim (3).

Za najbardziej „podatnych” partnerów w tej kwestii w dwóch kluczowych dla Polski regionach (Europie Wschodniej i na Kaukazie) Warszawa uznaje Kijów i Tbilisi. Specyfika zawiera się w tym, żeby ukraińskie i gruzińskie władze oraz służby specjalne sprzyjały procesom, które Polska uważa za korzystne dla siebie (duży procent nacjonalistycznych nastrojów w społeczeństwie, odrzucanie konstruktywnej roli Rosji jako gwaranta stabilności przestrzeni eurazjatyckiej i inne).

Prometeizm – ideologia, której słabym punktem jest całkowity brak czynnika ekonomicznego i przesyt propagandowych szablonów. Prometeizm proponuje krajom poradzieckim ograniczenie do minimum stosunków gospodarczych z Rosją, nie oferując niczego w zamian. Konkretnej i praktycznej platformy ekonomicznej w tym projekcie nie ma i pozostaje on czysto ideologiczny.

Względnie mocną stroną prometeizmu jest umiejętność chronologicznego obejmowania obszernych warstw historii Polski i krajów poradzieckich i podporządkowywania ich chronologii antyrosyjskim postawom ideologicznym. W taki sposób konfliktowe okresy w historii polsko-ukraińskiej są na nowo interpretowane i przedstawiane jako przypadkowe nieporozumienia, w odróżnieniu od, na przykład, przeszłości stosunków polsko-rosyjskich.

 

Poglądy autora mogą być niezgodne ze stanowiskiem redakcji.

1)   http://www.polradio.pl/5/118/Artykul/365439

2)    http://studium.uw.edu.pl/

3)    http://nowyprometeusz.pl/

 

Read 586 times
Vladislav Gulevitch

political scientist, analyst at the Center for Conservative Studies in the Sociology Department of the Moscow State University of International Relations